CHEŁMSKO ŚLĄSKIE. Tkactwo, ceramika, metaloplastyka, malowanie na tkaninie i sitodruk. Uczniowie z Chełmska Śląskiego poznają tradycyjne techniki rzemieślnicze i wykorzystują je do tworzenia własnych prac. Wiejski Dom Kultury realizuje projekt „Pracownia Nowych Rzemiosł – tradycja oczami młodych”, na który pozyskał 42 500 zł z Ministerstwa Edukacji w ramach programu „Kompas Młodego Obywatela”. Zainteresowanie przedsięwzięciem okazało się tak duże, że warsztatami objęto wszystkie klasy szkoły podstawowej.
Projekt nawiązuje do wielowiekowych tradycji rzemieślniczych Chełmska Śląskiego, ze szczególnym uwzględnieniem dziedzictwa tkackiego miejscowości. Jego celem jest pokazanie młodemu pokoleniu, że dawne techniki rękodzielnicze nie muszą pozostawać wyłącznie elementem historii. Mogą również inspirować współczesną twórczość, rozwijać praktyczne umiejętności i zachęcać do samodzielnego działania.
Warsztaty rozpoczęły się w październiku i potrwają do końca listopada. Początkowo organizatorzy zakładali udział około 60 dzieci. Zainteresowanie projektem przerosło jednak pierwotne oczekiwania. Ostatecznie udało się rozszerzyć przedsięwzięcie i zaangażować w nie każdą klasę szkoły podstawowej.
Zajęcia mają przede wszystkim praktyczny charakter. Uczniowie samodzielnie pracują z materiałami i narzędziami, poznają kolejne etapy powstawania przedmiotów oraz realizują własne pomysły. Poszczególne moduły prowadzą doświadczeni rzemieślnicy, artyści i instruktorzy specjalizujący się w konkretnych dziedzinach.
Od tradycyjnego tkactwa po współczesne techniki artystyczne
Program obejmuje pięć obszarów warsztatowych. Jednym z najważniejszych jest tkactwo, bezpośrednio związane z historią Chełmska Śląskiego. Uczestnicy poznają technikę wykonywania krajek na bardku oraz etnotkanie. Dowiadują się, w jaki sposób powstają tradycyjne tkaniny i wzory, a następnie samodzielnie wykonują własne prace.
Kolejny moduł poświęcony jest malowaniu na tkaninie. Uczniowie uczą się wykorzystywać materiały tekstylne jako powierzchnię artystyczną, tworząc autorskie wzory i kompozycje.
W ramach zajęć z metaloplastyki uczestnicy poznają podstawowe sposoby obróbki i kształtowania metalu. Wykorzystując między innymi elementy miedziane, wykonują własną biżuterię, w tym broszki i bransoletki.
Warsztaty ceramiczne pozwalają prześledzić proces powstawania wyrobów z gliny, od ręcznego formowania, przez suszenie i szkliwienie, aż po wypał. Ten ostatni etap, ze względów technologicznych, przeprowadzany jest przez instruktora poza miejscem zajęć. Uczniowie mogą następnie zobaczyć gotowe efekty swojej pracy.
Program uzupełniają zajęcia z sitodruku. Uczestnicy poznają podstawy tej techniki, przygotowują własne projekty graficzne i wykorzystują je do wykonania autorskich nadruków.
Prace uczniów zostaną zaprezentowane na wystawie
Ważnym elementem przedsięwzięcia będzie wystawa podsumowująca projekt, podczas której zaprezentowane zostaną prace powstałe w trakcie warsztatów.
Organizatorzy planują przygotowanie ekspozycji w trzech lokalizacjach, między innymi w przestrzeni szkoły lub domu kultury oraz w Izbie Tkackiej, mieszczącej się w zabytkowych Domkach Tkaczy w Chełmsku Śląskim.
Na wystawach znajdą się zarówno prace indywidualne, jak i zespołowe, inspirowane lokalnym rzemiosłem i tradycją. Będzie to okazja do zaprezentowania umiejętności uczniów szerszej społeczności oraz pokazania różnorodności technik i pomysłów, z którymi młodzi twórcy pracują podczas zajęć.
Prezentacja rezultatów projektu przewidziana jest na grudzień. Organizatorzy rozważają udostępnienie wystawy już podczas jarmarku zaplanowanego na 12 grudnia, pod warunkiem że do tego czasu uda się przygotować wszystkie ekspozycje. Alternatywnym terminem jest druga połowa grudnia.
Nauka przez doświadczenie i odkrywanie lokalnego dziedzictwa
„Pracownia Nowych Rzemiosł” to nie tylko okazja do poznania tradycyjnych technik artystycznych. Projekt rozwija również kreatywność, sprawność manualną, samodzielność i umiejętność współpracy. Uczniowie mają możliwość eksperymentowania z różnymi materiałami, poszukiwania własnych rozwiązań oraz obserwowania, jak z prostych surowców powstają gotowe przedmioty.
Istotnym elementem przedsięwzięcia jest także edukacja regionalna. Chełmsko Śląskie przez stulecia związane było z rzemiosłem, szczególnie z tkactwem. Realizowane warsztaty pozwalają młodym mieszkańcom poznawać tę część lokalnej historii w sposób bezpośredni i angażujący.
Dzięki własnej pracy uczniowie przekonują się, że umiejętności przekazywane przez kolejne pokolenia rzemieślników mogą znaleźć zastosowanie również we współczesnej sztuce i projektowaniu.
Duże zainteresowanie zajęciami, które umożliwiło rozszerzenie projektu na wszystkie klasy szkoły podstawowej, pokazuje również, jak istotne jest tworzenie młodym ludziom możliwości zdobywania wiedzy poprzez praktyczne doświadczenia.
Warsztaty odbywają się w grupach klasowych, zgodnie z przygotowanym harmonogramem. Poszczególne klasy uczestniczą w wybranych modułach dostosowanych do charakteru zajęć oraz możliwości uczniów.
Projekt „Pracownia Nowych Rzemiosł – tradycja oczami młodych” realizowany jest przez Wiejski Dom Kultury w Chełmsku Śląskim w okresie od września do grudnia 2026 roku. Zajęcia warsztatowe trwają od października do końca listopada, a ich podsumowaniem będzie grudniowa wystawa.
Na realizację przedsięwzięcia pozyskano 42 500 zł ze środków Ministerstwa Edukacji w ramach programu „Kompas Młodego Obywatela”. Udział uczniów w zajęciach jest bezpłatny.
mw




